Mediji: Mađar bi mogao da zada udarac Vučiću i indirektno utiče na demokratizaciju REM-a

Sastav Saveta Regulatornog tela za elektronske medije (REM) već dugo je jedno od važnih pitanja u Srbiji. Evropska komisija je ranije od srpskih vlasti odlučno zahtevala da obezbede funkcionisanje REM-a, pa je Beograd morao da pokaže da je to telo uspostavljeno kako bi napredovali pregovori o pristupanju Evropskoj uniji, piše ovaj mađarski list.

Međutim, kako ukazuju, srpske vlasti nisu pokazale da su zainteresovane da obezbede njegovo nesmetano funkcionisanje. Naprotiv, provladina propaganda otvoreno je napadala nezavisne kandidate za članove Saveta. Nakon što je u tom telu došlo do zastoja zbog sukoba između članova bliskih vlasti i nezavisnih kandidata, nekoliko njih podnelo je ostavke, navodi se.

Sada su, međutim, nezavisni kandidati koji su prethodno podneli ostavke odlučili da ipak preuzmu mesta u novom sazivu Saveta REM-a. Dubravka Valić Nedeljković, Ira Prodanov Krajišnik, Mileva Malešić i Rodoljub Šabić doneli su takvu odluku jer su zaključili da je vlast namerno pokušala da ih predstavi kao sabotere čitavog procesa.

Postavlja se pitanje kako mogu da se vrate u telo nakon što su podneli ostavke. Prema pravnom tumačenju, to je moguće zato što njihove ostavke predstavljaju političku izjavu koja nema pravno dejstvo, budući da, prema stavu nadležnih, njihov mandat formalno još nije ni počeo.

Rodoljub Šabić, advokat i bivši ministar, ocenjujući situaciju, izjavio je da je stanje na medijskom tržištu u Srbiji katastrofalno i da je značajan deo medija sveden na platforme za brutalne političke i lične obračune.

Upravni odbor Radio-televizije Srbije (RTS), javnog medijskog servisa, ne funkcioniše, dok je jedno od domaćih novinarskih udruženja dovelo u pitanje verodostojnost diplome novoimenovane generalne direktorke javnog servisa, Manje Grčić, ukazuje mađarski list.

U pozadini događaja u Vojvodini i Beogradu nalazi se i mađarska unutrašnjopolitička dimenzija, koja se, naglašava Nepsava, neposredno povezuje sa politikom Viktora Orbana, koji je, dodaje se, vršio pritisak na institucije vojvođanskih Mađara.

Kako bi Peter Mađar mogao da nanese novi poraz Vučiću?

Saša Mirković, predstavnik Asocijacije nezavisnih elektronskih medija (ANEM), ukazao je na, kako je naveo, značajnu činjenicu da je upravo raniji odlučan otpor nezavisnih članova sprečio izbor osobe koja bi u Savetu neposredno zastupala političku i ideološku liniju Viktora Orbana u okviru srpskog regulatornog tela.

Reč je o Ištvanu Bodžoniju, bivšem direktoru vojvođanske televizije Panon RTV, čije su imenovanje na deveto, odlučujuće mesto u Savetu REM-a snažno podržavali krugovi tadašnje vlasti u Budimpešti.

Budući izbor devetog člana Saveta REM-a biće od presudnog značaja za funkcionisanje ovog regulatornog tela.

Ukoliko u procesu izbora i dalje odlučujuću ulogu bude imao Mađarski nacionalni savet, kojim upravlja Savez vojvođanskih Mađara, tu funkciju bi ovog puta mogla da dobije osoba koja bi zastupala političku doktrinu i medijsku koncepciju Petra Mađara.

To bi moglo da izazove značajne promene i doprinese demokratizaciji medijskih prilika u Srbiji.

Blisko savezništvo između vlasti u Budimpešti i Beogradu tokom proteklih godina postalo je vidljivo i u oblasti medija, pri čemu se elementi centralizovanog modela informisanja, uspostavljenog po mađarskom uzoru, sistematski pojavljuju u upravljanju medijima u Srbiji.

Za vlast u Budimpešti od posebnog je značaja očuvanje potpune političke kontrole nad medijima na mađarskom jeziku u Vojvodini.

Redakcije Panon RTV-a i lista Mađar So u finansijskom i ideološkom smislu u velikoj meri zavise od podrške koju obezbeđuje Državni sekretarijat za nacionalnu politiku pri Kabinetu predsednika Vlade Mađarske.

Kandidatura Ištvana Bodžonija za članstvo u srpskom regulatornom telu za elektronske medije predstavljala je jasan pokušaj da se taj uticaj proširi na nivo cele Srbije, čime bi saveznici mađarske vlade stekli neposredan uticaj na raspodelu radio-frekvencija i televizijskih dozvola.

U sadašnjim okolnostima Savet REM-a je duboko podeljen: četiri nezavisna stručnjaka nalaze se nasuprot četvorici članova koje je ranije delegirala vlast.

Ovakva struktura omogućava Savetu da donosi odluke o pitanjima za koja nije potrebna dvotrećinska većina. Tako bi, na primer, ponovo mogle da budu razmatrane pritužbe građana koje se odnose na praćenje rada medija, a koje zbog institucionalne blokade regulatorno telo nije razmatralo već dvadeset meseci.

Iako stručnjaci smatraju da sistemski problemi i namerno narušavanje medijskog prostora neće nestati preko noći, početak doslednog i profesionalnog rada bez političkih kompromisa smatra se neophodnim kako bi međunarodna zajednica i domaći civilni sektor jasno sagledali način na koji regulatorno telo funkcioniše.

Biro za društvena istraživanja (BIRODI) takođe je zvanično podržao nezavisne članove koji su na kraju ipak prihvatili svoje mandate.

Od njih se očekuje da, pored usklađivanja propisa, objave i učine digitalno dostupnim baze podataka o monitoringu medija, kao i da usvoje stroga pravila koja bi efikasno sprečila prikrivene predizborne aktivnosti političara vladajuće stranke u javnom medijskom servisu.

Uloga Mađarskog nacionalnog saveta (MNS)

Mađarski nacionalni savet (MNS) predstavlja zvanični organ personalne autonomije i samouprave mađarske nacionalne zajednice u Vojvodini, u Srbiji. Zakonom su mu poverene nadležnosti u oblastima obrazovanja, kulture, službene upotrebe jezika i javnog informisanja.

Tokom protekle decenije ova institucija našla se pod potpunom političkom kontrolom Saveza vojvođanskih Mađara (SVM), koji je održavao blisko strateško partnerstvo sa vladom Fidesa u Mađarskoj.

Kao posledica toga, mediji u Vojvodini koje MNS osniva ili finansijski podržava funkcionišu pod strogim partijskim nadzorom, dok sama institucija služi kao neposredan kanal za prenošenje i sprovođenje modela politike sećanja i medijske politike iz Budimpešte u Srbiji.