Za tri medijska izdavača u Subotici više para nego svima ostalima tokom deset godina

Od 2015. do 2025. godine u Subotici je za medijske projekte podeljeno više od 293 miliona dinara, pokazuju podaci o projektnom sufinansiranju u bazi Udruženja novinara Srbije.

Više od pola tog iznosa (oko 152 miliona) dobili su mediji iza kojih stoje firme u vlasništvu Vladana Stefanovića – VTV DOO, Magazin Dani DOO i Radio Subotica DOO – kao i firma YU Eco DOO i Fondacija Panonija.

Ostalih 70 podnosilaca projekata dobili su nešto više od 140 miliona tokom deset godina.

Najveći korisnik sredstava bili su Stefanovićevi mediji: njima je iz budžeta Grada Subotice tokom poslednje decenije dodeljeno ukupno 71,3 miliona dinara.

Na drugom mestu nalazi se televizija Yu Eco sa ukupno 52,7 miliona dinara. Treći najveći korisnik sredstava je Fondacija Panonija, kojoj je u istom periodu opredeljeno ukupno nešto više od 28 miliona dinara.

Ko je Vladan Stefanović?

Stefanović je vlasnik firme VTV DOO Subotica (prvobitno se zvala VTV ComNet), koja je izdavač najmanje sedam medija: TV Subotica, portal tvsubotica.com, portal tvbackavrbas.rs, TV Bačka, Radio Bačka, TV Bečej i TV Novi Bečej.

U vlasništvu Stefanovića i članova njegove porodice nalaze se i „V Production“, Radio Subotica i Magazin „Dani“.

VTV ComNet je 2016. godine od zaposlenih kupio Radio Suboticu, nekadašnje javno preduzeće koje je emitovalo program na srpskom, mađarskom i hrvatskom jeziku u okviru kog se emitovao i deo programa na bunjevačkom jeziku, a koje je prethodno prošlo neuspešan proces privatizacije.

Stefanović je u maju 2014. godine registrovao Udruženje elektronskih medija ComNet, dok je kompaniju VTV ComNet osnovao iste godine u oktobru. Godinu dana kasnije osnovao je i Asocijaciju radio-televizija Srbije (ARTS), čiji je i danas zastupnik.

Navodi o političkoj bliskosti

VOICE je i ranije pisao da je Stefanović poznat po privatizacijama lokalnih medija u Vojvodini i bliskosti sa Srpskom naprednom strankom. U predizbornom periodu 2017. godine, prema navodima ovog medija, na programu TV Subotice bila je intenzivirana promocija funkcionera SNS-a.

Mediji povezani sa Stefanovićem dominantno prate aktivnosti vladajuće stranke i državnih institucija, uz ograničeno prisustvo opozicionih stavova i retko izveštavanje o građanskim i studentskim protestima u Subotici.

Analitičari i medijske organizacije godinama ukazuju da značajna sredstva na konkursima često dobijaju mediji sa izraženom provladinom uređivačkom politikom.

Na osnovu saopštenja dostupnih na sajtu ComNet-a, ovo udruženje redovno se oglašava o pitanjima medijskih sloboda i aktuelnim temama iz oblasti novinarstva. Međutim, nezavisne novinarske organizacije poput NUNS-a, UNS-a i NDNV-a više puta su kritikovale uređivačke i organizacione prakse povezane sa ovim udruženjem i medijima iz njegove mreže.

Cenzolovka je Vladanu Stefanoviću uputila pitanja u vezi sa potencijalnim sukobom interesa, načinom rada konkursnih komisija i višegodišnjim uspehom njegovih medija na konkursima za sufinansiranje.

Do objavljivanja teksta odgovori nisu stigli.

Među pitanjima na koja nije odgovoreno jeste i da li se smatra etičkim istovremeno vođenje udruženja koja predlažu članove komisija i vlasništvo nad medijima koji od tih komisija dobijaju značajna budžetska sredstva, kao i da li je postojeći sistem pravičan prema medijima koji nemaju sličan institucionalni uticaj.

Drugi najveći korisnik – Yu Eco

Drugi najveći korisnik budžetskih sredstava tokom posmatranog perioda je televizija Yu Eco, kojoj je za deset godina dodeljeno 52,7 miliona dinara.

Za razliku od Stefanovića, koji je izgradio mrežu medija u više gradova Srbije, Yu Eco je ostao pretežno lokalni medij.

Iza kompanije stoji Jožef Pinter, zastupnik firme Yu Eco Subotica, koja posluje od 1992. godine. Tokom 2025. godine u istom vlasničkom krugu registrovana je i nova kompanija RTV Yu Eco DOO Subotica, čija je zastupnica Olivera Pinter. Obe firme apliciraju na konkursima i dobijaju sredstva od lokalne samouprave Subotica.

Poput medija povezanih sa Stefanovićem, Yu Eco najvećim delom prati aktivnosti lokalne samouprave, servisne informacije i rad institucija, dok su protestna okupljanja pratili uglavnom početkom 2025. godine.

Fondacija Panonija i mediji na mađarskom jeziku

Treći najveći korisnik sredstava je Fondacija Panonija, kojoj je tokom deset godina dodeljeno nešto više od 28 miliona dinara.

Fondacija Panonija osnovana je 2005. godine, a od 30. juna 2010. godine Mađarski nacionalni savet postao je njen suosnivač.

U okviru fondacije posluju Panon televizija, Panon radio i Subotički mađarski radio.

Mediji koji potpadaju pod Fondaciju Panonija se dovode u vezu sa Savezom vojvođanskih Mađara (SVM), a najveći deo sadržaja posvećuju događajima u mađarskoj zajednici, političkim aktivnostima SVM-a i radu Mađarskog nacionalnog saveta, i drugim servisnim informacijama, te vestima koje se bave očuvanjem jezika, pisma i kulture mađarske nacionalne manjine.

Prema podacima iz APR-a, Fondacijom upravlja Gabor Agardi, dok je zastupnica Anet Molnar Lajko, koja je istovremeno i odbornica Saveza vojvođanskih Mađara, novinarka i zastupnica Fondacije koja je tokom predizborne kampanje uoči izbora u Mađarskoj vodila stranački program SVM-a, piše Magločistač.

Poslednjih godina iznosi koje dobijaju iz budžeta Subotice nešto su manji, dok su značajan deo finansiranja ostvarivali kroz podršku iz Mađarske tokom mandata bivše vlade Viktora Orbana.

Ovi mediji su uglavnom nekritični prema političkim strukturama koje prate, retko objavljuju sadržaje mađarske opozicije, i prenose pojedine vesti iz Srbije u kojima dominiraju predstavnici i stavovi vlasti.

BIRN: Subotica nije izuzetak već pravilo

Programska koordinatorka BIRN Srbija Tanja Maksić ocenjuje da slučaj Subotice nije izuzetak, već primer obrasca prisutnog širom Srbije.

„Veliki novac i milionski projekti dostupni su samo za manji broj medija, po pravilu za lokalne i regionalne televizije i medije koji imaju jasnu provladinu uređivačku politiku. Ovaj trend se nije menjao poslednjih šest godina, otkad traje naše istraživanje“, izjavila je Maksić za Cenzolovku.

Kao primere navela je Regionalnu TV iz Novog Pazara, Novosadsku TV, niške televizije Belle Amie i Zona Plus, zatim VTV Subotica, Sremsku televiziju, RTV Kruševac, RTV Vranje i Kopernikus televiziju Raška.

Prema njenim rečima, medijska udruženja godinama upozoravaju na rizike koji proizlaze iz načina imenovanja konkursnih komisija, odnosno iz nedovoljno preciznih procedura i nejasnih kriterijuma za utvrđivanje sukoba interesa.

„Podaci o članovima komisija pokazuju da se relativno mali broj ljudi učestalo pojavljuju kao članovi koji ocenjuju projekte, kao predstavnici jednog ili više medijskih udruženja, kao nezavisni eksperti ili osnivači medija. Iako ova praksa ne mora nužno da znači i kršenje zakona, ona otvara pitanje integriteta celokupnog procesa“, navela je Maksić.

Ona ocenjuje da takav sistem proizvodi dva dugoročna efekta: jačanje organizacija bliskih vlasti koje učestvuju u raspodeli javnog novca i ponavljanje obrazaca finansiranja istih medija i sličnih projekata.

„Angažovanje istovetnih komisija dugoročno dovodi do finansiranja istih medija i sličnih projekata“, upozorava Maksić, ocenjujući da se time smanjuje medijski pluralizam i ograničava javni interes koji bi konkursi trebalo da štite.

Prema njenim rečima, obrasci političkog uticaja najčešće se ogledaju u ponavljanju istih dobitnika, koncentraciji sredstava kod medija sa izrazito provladinom uređivačkom politikom, ponavljanju istih sastava konkursnih komisija i finansiranju medija koji često krše profesionalne i etičke standarde.

„Politički uticaj se dodatno dokumentuje i kroz istraživanja vlasničke strukture medija, kao i kroz analize povezanih kompanija i institucija“, zaključila je Maksić.